Total Pageviews

Sunday, 15 May 2016

Basisinkomen (2)

Mijn blog van 7 januari 2015 ging over de typisch Hollandse insteek bij een basisinkomen: Wie gaat dat betalen? Recent zag ik een Amerikaanse blog (FiveThirtyEight) die een andere vraag stelde: Wat gaan die mensen met een basisinkomen eigenlijk doen als ze niet meer hoeven te werken? Deze typisch Amerikaanse insteek bevalt me eigenlijk wel. Daarom vandaag Basisinkomen, deel 2.

In het algemeen zal het basisinkomen bepaald geen vetpot zijn. Elke vorm van luxe (o.a. auto, entertainment, vakantie) dient door middel van aanvullende werkzaamheden zelf gefinancierd te worden. Dan nog zal er een groep overblijven die - net als voorheen - niet kiest voor betaald aanvullend werk: artiesten, kunstenaars, mantelzorgers, alleenstaande moeders, scholieren, schrijvers, sporters, studenten, alleenstaande vaders, en zieken. Hun reden is belangrijk maar niet in dit kader.

Mogelijk zal er ook nog een groep zijn die wel kan en niet wil werken. Maar die groep is er nu ook al. Ik betwijfel of die groep echt zal groeien na invoering van een basisinkomen. Mensen houden van luxe en zullen dus op zoek blijven naar additioneel inkomen. De fiscale behandeling van deze extra werkzaamheden dient echter niet bestraffend te werken. Het is daarentegen volkomen logisch dat het "gratis" basisinkomen vanaf een bepaalde inkomenshoogte volledig wordt wegbelast. De hoogte van die inkomens is een politieke afweging. Niet de mijne.

Mogelijk zal er tijdelijk minder behoefte zijn om te werken. Structureel gezien is werken voor mensen belangrijk, en niet alleen financieel. Werken levert ook sociale contacten op, buiten het - vaak wat beperkte - privé domein. Werken is ook competitie en het kunnen laten zien wat je in je mars hebt. Zonder werk kan - en zal - de verveling toeslaan bij gebrek aan structurele andere activiteiten.

De vraag “wat die mensen met een basisinkomen eigenlijk gaan doen als ze niet meer hoeven te werken” is bovendien een tijdelijke vraag. Over uiterlijk enkele tientallen jaren wordt de vraag: Wat moeten we met die mensen doen, die wel willen werken maar die niet kunnen werken? De invloed van 24/7 AI robots op onze maatschappij wordt door vrijwel iedereen als een zorg voor later gezien en alleen als relevant voor anderen. De klassieke ver-van-mijn-bed show (NPO).

Ik verwacht dat het basisinkomen vaak gebruikt zal worden in combinatie met part-time werk. Mogelijk kan hierdoor zelfs betaald werk gecreëerd worden waarvoor de vraag nu te klein is omdat het aanbod aan uren te klein is. Kortom, meer flexibiliteit in vraag én in aanbod. Inzet van 24/7 AI robots op flexibel part-time werk lijkt minder logisch. En zeker in het begin.

Uiteindelijk is mijn schrikbeeld verfilmd in de 2008 Disney-Pixar klassieker Wall-E (IMDb). In deze animatiefilm is de mensheid al het werk uit handen genomen door 24/7 AI robots. Dagelijks entertainment tegen de verveling, alsmede obesitas, is hun lot. Natuurlijk loopt deze film goed af maar wel na een heroïsch gevecht van de kapitein tegen de boordcomputer die niets wil weten van een menselijke manuele besturing.

Het basisinkomen bereidt ons voor op een tijdperk waarin MOETEN werken definitief vervangen is door MOGEN werken. Velen zullen dan echter niet kunnen/mogen werken omdat 24/7 AI robots beter, goedkoper en sneller zijn. Die verandering in mentaliteit zal veel van ons vergen. Hoe eerder het besef doorbreekt dat er straks geen recht op werk meer zal bestaan, hoe beter. De plicht tot werken heeft sowieso eigenlijk nooit echt bestaan.

Bots – Zeven dagen lang (1976) - artiesten, tekst, video, Wiki-1, Wiki-2

Dan zullen we werken 
Zeven dagen lang 
Dan zullen we werken, voor elkaar 
Dan zullen we werken 
Zeven dagen lang 
Ja zullen we werken, voor elkaar

Dan is er werk voor iedereen 
Dus werken we samen 
Zeven dagen lang 
Ja werken we samen, niet alleen 
Dan is er werk voor iedereen 
Dus werken we samen 
Zeven dagen lang 
Ja werken we samen, niet alleen

No comments:

Post a comment